Ulaşım Sektörünün Çehresini Değiştiriyor

 

Bölgesel Uçak Projesi kapsamında ülkenin ilk bölgesel jet uçağını üretmek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın da katılımıyla bir Mutabakat Zaptı imzalanmıştır. Proje kapsamında, ülkenin ilk yerli tasarım yolcu uçağı üretimine giden yolda ilk adım olarak Dornier 328'in (D328) modernize edilmiş bir versiyonu olan TRJ328™ kullanılmaktadır.

Gerek Türk Havacılık ve uzay sektöründe gerekse dünya havacılık pazarında yepyeni bir sayfa açan bu Proje kapsamında üretilecek olan tasarımı ve üretimi Türkiye’de gerçekleştirilecek bu modelin, Türkiye'nin tarihinde yerli kaynak kullanılarak imal edilmiş olan ilk bölgesel jet uçağı olarak tarihe geçecektir. Proje kapsamındaki her iki uçak TRJet'in Ankara'daki yeni ticari tesisinde üretilecek ve sertifikalandırılacaktır.

Proje, ana ihale kurumu olan Savunma Sanayi Müsteşarlığı'nın (SSM) öncülüğünde yürütülmektedir.

Dornier 328'in fikri mülkiyet hakları ve varlıkları ABD'de Eren ve Fatih Özmen çiftinin sahibi olduğu, özel sermayeli bir uzay ve havacılık sistemleri şirketi olan SNC firmasının elindedir. Üretilecek olan uçak, ülkede hâlihazırda büyük uçakların pratik bir şekilde hizmet veremediği küçük şehirler arasında doğrudan ve sık sefer gerçekleştirme imkânı sunarak pazarda önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Pazar analizlerine göre, dünya pazarına da sürülecek olan bu uçağın gerek yurt içinde gerekse yurt dışındaki ihtiyaçlara yönelik olarak büyük bir talebi karşılaması beklenmektedir.

Türk Havacılık Sektörünün Rolü

Türkiye'de üretilecek olan uçağın alt sistemlerinin üretiminde SNC ve SSM ile koordineli olarak Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TAI), Aselsan, TEI, Havelsan, Alp Havacılık, Kale Havacılık, Türk Kabin İçi Sistemleri A.Ş. (TCI) gibi pek çok yerli havacılık şirketinin de yer alması beklenmekte ve bu şirketlerin, Almanya ve ABD ile teknoloji ve teknik bilgi paylaşımı yoluyla mevcut kabiliyetleri artırması hedeflenmektedir. Türkiye'deki hızla ivme kazanmaya devam eden yerli havacılık ve uzak sektöründe, yerli şirketlerin kabiliyetlerini artırmalarına destek olmak ve şu anda bu sektörde faaliyet göstermemelerine karşın proje için uygun kabiliyetlere sahip olan şirketleri de projeye dahil etmek amacıyla özel teşvik fonları sağlanmaktadır. Böylelikle, Türk sanayici ve mühendisleri bu alanlara odaklanmaya yönelterek, Türkiye'nin ekonomik açından makul uçaklar üretme kabiliyetini kazanmasını sağlamak amaçlanmaktadır.

Zamanlama

Uçak geliştirme projeleri başlangıç aşamasından tamamlanma aşamasına kadar ortalama 12-14 yıllık bir zaman dilimi gerektirmekle birlikte, bu Proje TRJ328 uçaklarının üretiminde model alınan D28 uçaklarının hâlihazırda sertifikalarının tam olması ve bu uçakların dünya genelinde kullanılmakta ve kabul görmüş olması nedeniyle daha avantajlı konumdadır.

Proje takvimini hızlandırmak amacıyla, kokpit üzerinde yapılan geliştirmelerle uçak gelecekteki olası gelişmeler göz önüne alınarak hazırlanmaktadır. TRJ328'in ilk uçuşunu 2019 yılında yapması beklenmektedir.

Ekonomik Etki

TRJet, Türkiye'de yüzlerce hatta binlerce yeni iş imkânının ortaya çıkmasını öngörmektedir. Bu proje, esas itibariyle, başka projeler ve yeni iş olanaklarının yaratılması için teknoloji transferi ve Türkiye'de güvenilir bir Uçak Orijinal Ekipman Üreticisinin kurulması anlamına gelmektedir. Genel olarak havacılık sektöründe, dolaylı istihdamın çarpan etkisi beş kat veya daha fazladır.

Türk işçiler, yerli taşeron ve tedarikçi firmalardan faydalanarak, bölge ekonomisine önemli katkılarda bulunmanın yanı sıra Türkiye'nin gelişmekte olan sivil havacılık sektörünü kalkındırmaya devam edeceklerdir.